به گزارش «سراج24»، علی الله سلیمی: دنیای شیرین کودکی با دنیای خیال انگیز قصه ها گره خورده و این واقعیت انکارناپذیری است که تقریباً همه کارشناسان ادبیات کودک و همچنین روانشناسی کودک به آن تأکید می کنند. در سوی دیگر ماجرا، اکثر ما در کودکی های خود روزهایی را به یاد می آوریم که بزرگترها برای سرگرمی و یا کوتاه کردن شب های بلند زمستان با قصه، مثل و چیستان اعضای خانواده را گرد هم می آوردند و لحظات استثنایی و دلپذیری را در پس این داستان های راز گونه و پر معنا فراهم می کردند؛ لحظاتی که تاکنون در یاد و خاطره باقی مانده است.
در دنیای امروز هم ادبیات کودک، بخش جدایی ناپذیری از ادبیات در مفهوم عام آن را به خود اختصاص داده و بر این اساس، هر سال کتاب های زیادی در این زمینه توسط نویسندگان متخصص این حوزه تالیف و از سوی ناشران مختلف روانه بازار کتاب می شود. یکی از این کتاب ها با عنوان «ننه پنبه» نوشته مریم پوریامین است که اخیراً از سوی انتشارات سوره مهر منتشر و روانه بازار کتاب ایران شده است. این کتاب پیام ساده و روشنی برای کودکان امروزی دارد، یادآوری عطوفت و مهربانی در میان آنهایی که در کنارشان کودکان کم سن وسالی هم با دغدغه های کودکانه زندگی می کنند.
ماجرای داستان این کتاب به مقطع کوتاهی از زندگی یک شخصیت داستانی کودک بنام «ممد حسن» می پردازد که در هنگام به دنیا آوردن گوساله ای توسط گاو خودشان به دنبال پیرزنی بنام «ننه پنبه» می رود تا به کمک ننه پنبه گوساله به سلامتی به دنیا بیاید. او وقتی با عجله و اضطراب خود را به ننه پنبه می رساند متوجه می شود پای ننه پنبه شکسته و در گچ است و با این پای شکسته و پیاده نمی تواند خود را به گاوی که در حال به دنیا آوردن گوساله اش است برساند. برای همین به دنبال حسن آقا می رود تا او با موتورش ننه پنبه را به بالای سر گاو برساند. در این فاصله، اضطراب و نگرانی شخصیت ممد حسن برای مخاطب قابل احساس است. این احساس زمانی پررنگ می شود که خواننده از لا به لای روایت نویسنده متوجه می شود که مادر ممد حسن در هنگام به دنیا آوردن او از دنیا رفته است و او از ترسِ مردن گاوش در هنگام به دنیا آوردن گوساله ای که در شکمش است، تمام روستا را برای آوردن «ننه پنبه» زیرپا می گذارد.
این مسئله ذهن ممد حسن را به نوعی درگیر خود کرده است. به ویژه در شرایطی که گاو در حال زایمان آنها هم در ماجرای به دنیا آوردن گوساله خود با مشکل مختصری مواجه شده است.
آدم بزرگ هایی که در این مسیر در سرراه ممد حسن قرار می گیرند اغلب قلب مهربانی دارند و تلاش می کنند به سهم خود، او از تشویش و نگرانی برهانند. از جمله شخصیت «بابا مرتضی» که وقتی می بیند ممد حسن با اضطراب به دنبال حسن آقا موتوری می گردد تا او ننه پنبه را بالای سر گاو برساند، کاسه آبی به دست او می دهد:«گفت ممد حسن، کمی آب بخور پسر.»
ممد حسن آب کوزه را سر کشید. بابا مرتضی گفت:«ممد حسن جان، گاو اولین شکمش که نیست. آخرشاش هم نیست. ان شاءالله خدا کمک می کند. خودش هم بلد است، هیچ کسی هم نباشد، آبجی هست. تو جوش نخور. برو خانه. حسن آقا که آمد، خودم می فرستم با ننه پنبه خانه تان برو پسر. برو خانه. آرام بگیر. صبر داشته باش. گاو خودش مادر است. عشق مادری دارد. برو. دل نگران نباش.» ( ص 26 و 27)
کتاب«ننه پنبه» اثری اجتماعی است که کمک و همیاری آدم ها در شرایط سخت به همنوعان خود را به مخاطبان کودک آموزش و یادآوری می کند. شخصیت ممد حسن با توجه به خاطره تلخی که از مردن مادر خود در هنگام تولد او در ذهن دارد، زمان به دنیا آمدن گوساله را سخت ترین لحظه برای مادر گوساله (گاو) می داند و تصور می کند ممکن است گاو در جریان به دنیا آوردن گوساله، خودش از بین برود. برای همین با تشویش و اضطراب همه روستا را زیر پا می گذارد تا افراد بزرگسال و کار بلد را بالای سر گاو در حال زایمان بیاورد. دیگران وقتی اضطراب و نگرانی او را می بینند، با توجه به اشرافی که به موضوع دارند و می دانند نگرانی ممد حسن، در خارج از ذهن او چندان جدی نیست، به او دلداری می دهند و تصمیم می گیرند کمک کنند تا ممد حسن از این نگرانی رهایی پیدا کند.
همین مسئله همیاری و کمک به هم نوع که به زبان سادهای در قصه ننه پنبه مطرح شده است، پیام غیر مستقیمی دارد که در وهله اول چندان برای مخاطب خردسال دغدغه نیست، اما وقتی مفهوم کلی قصه بعد از خواندن آن در ذهن مخاطب کودک جای می گیرد، به مرور برای او دغدغه می شود.
کتاب نثر ساده و بی آلایشی دارد که مخاطب کودک به راحتی می تواند با آن ارتباط برقرار کند.
از دیگر ویژگی های کتاب ننه پنبه، تصویرگری مناسب آن در ارتباط با مفهوم قصه است که کمک شایانی به درک معنایی قصه برای مخاطب کودک کرده است. استفاده مناسب از رنگ ها در جای جای قصه باعث شده فضای ذهنی مخاطب کوچک به سمت اهداف مورد نظر نویسنده و تصویرگر هدایت شود.
پرستو حقی، تصویرگر کتاب در استفاده از رنگ های شاد سخاوت به خرج داده و کتاب ننه پنبه را به اثری شاد و مفرح برای خواننده کودک تبدیل کرده است. این در حالی است که بطن این قصه، تم ناشاد و تقریباً اندوهگینی دارد. ممد حسن مادر خودش را از دست داده و حالا فکر می کند گاوشان هم در حال مرگ است. این فضای اندوهگین با رنگ های شاد در تصویرگری کتاب تا حدود زیادی تلطیف شده است.
چاپ اول (1391) کتاب «ننه پنبه» نوشته مریم پور یامین با تصویرگری پرستو حقی، طراح گرافیک افسانه آسایش، تولید دفتر ادبیات کودک و نوجوانان حوزه هنری است که در 40 صفحه و در قطعوزیری، مصور (رنگی)، شمارگان 5000 نسخه و قیمت 6500 تومان از سوی انتشارات سوره مهر در تهران چاپ و منتشر شده است.
